جایگاه تاریخی هند را در تمدن بشری نمیتوان نادیده گرفت. هند در زمرة کشورهای باستانی جهان و دارای یکی از کهنترین، درخشانترین و شکوفاترین تمدنهای جهانی است. لذا ضروری است که به جایگاه والای هنری، فلسفی، فرهنگی، علمی، دینی و عرفانی این سرزمین و نقش مهم آن در تاریخ اندیشههای گوناگون بشری و تأثیر آن بر جوامع، فرهنگها و تمدنهای مختلف انسانی توجه شود.
جایگاه هند از نظر عرفان و معارف باطنی، برهمگان روشن و آشکار است، بهگونهای که هند نماد تمام عیار عرفان و باطنگرایی در جهان بهشمار میرود و از شهرت جهانی برخودار است. وقتی از شرق و تمدن و فرهنگ شرقی سخن گفته میشود، ذهنها متوجه هند میشود؛ زیرا این کشور نماد و مهد تمدن و فرهنگ شرقی است. دنیای متجدد امروز نیازها و دغدغههای ویژهای دارد و مهمترین نیاز انسان معاصر، نیاز به معنویت و بزرگترین دغدغة او خلأ معنوی است. این عطش معنوی، علیرغم تمام برخورداریهای انسان معاصر از امکانات مادی و رفاهی پیشرفته، نه تنها او را سیراب نکرده بلکه دلزده و زندگیاش را پر از دلهره نموده است. لذا انسانها برای پر کردن این خلأ و نجاتیافتن از حیرانی، به مکاتب عرفانی و باطنی روی آوردهاند و از مهمترین تکیهگاههای معنوی آنان، مکاتب عرفانی و معنویت هندی است؛ لذا این تحقیق، به بررسی
جامعهشناختی ادیان هندوستان به ویژه بودایی و فرقههای آن، آیین و اعتقادات آن و تحول و گسترش آن پرداخته است.